Câu hỏi thường gặp

Danh sách những lệnh command cơ bản trên Linux


Lệnh liên quan đến hệ thống 

  • exit: thoát khỏi cửa sổ dòng lệnh.
  • logout: tương tự exit.
  • reboot: khởi động lại hệ thống.
  • halt: tắt máy.
  • startx: khởi động chế độ xwindows từ cửa sổ terminal.
  • mount: gắn hệ thống tập tin từ một thiết bị lưu trữ vào cây thư mục chính.
  • unmount: ngược với lệnh mount.

Lệnh thao tác trên tập tin 

  • ls: lấy danh sách tất cả các file và thư mục trong thư mục hiện hành.
  • pwd: xuất đường dẫn của thư mục làm việc.
  • cd: thay đổi thư mục làm việc đến một thư mục mới.
  • mkdir: tạo thư mục mới.
  • rmdir: xoá thư mục rỗng.
  • cp: copy một hay nhiều tập tin đến thư mục mới.
  • mv: đổi tên hay di chuyển tập tin, thư mục.
  • rm: xóa tập tin.
  • wc: đếm số dòng, số kí tự... trong tập tin.
  • touch: tạo một tập tin.
  • cat: xem nội dung tập tin.
  • vi: khởi động trình soạn thảo văn bản vi.
  • df: kiểm tra dung lượng đĩa.
  • du: xem dung lượng đĩa đã dùng cho một số tập tin nhất định
  • nano: Khởi dộng trình soạn thảo văn bản nano
  • less: Xem nội dung tập tin theo dòng
  • tail: Xem nội dung tập tin (mặc định xem 10 dòng cuối, muốn xem 100 dòng cuối thì dùng lệnh sau: tail 100 tenfile)
  • more: Xem nội dung tập tin theo trang
  • head: Xem nội dung tập tin (mặc định xem 10 dòng đầu, muốn xem 100 dòng đầu thì dùng lệnh sau: head 100 tenfile)
Lệnh khi làm việc trên terminal 
  • clear: xoá trắng cửa sổ dòng lệnh.
  • date: xem ngày, giờ hệ thống.
  • cal: xem lịch hệ thống.
Lệnh quản lí hệ thống 
  • rpm: kiểm tra gói đã cài đặt hay chưa, hoặc cài đặt một gói, hoặc sử dụng để gỡ bỏ một gói.
  • ps: kiểm tra hệ thống tiến trình đang chạy.
  • kill: dừng tiến trình khi tiến trình bị treo. Chỉ có người dùng super-user mới có thể dừng tất cả các tiến trình còn người dùng bình thường chỉ có thể dừng tiến trình mà mình tạo ra.
  • top: hiển thị sự hoạt động của các tiến trình, đặc biệt là thông tin về tài nguyên hệ thống và việc sử dụng các tài nguyên đó của từng tiến trình.
  • pstree: hiển thị tất cả các tiến trình dưới dạng cây.
  • sleep: cho hệ thống ngừng hoạt động trong một khoảng thời gian.
  • useradd: tạo một người dùng mới.
  • groupadd: tạo một nhóm người dùng mới.
  • passwd: thay đổi password cho người dùng.
  • userdel: xoá người dùng đã tạo.
  • groupdel: xoá nhóm người dùng đã tạo.
  • gpasswd: thay đổi password của một nhóm người dùng.
  • su: cho phép đăng nhập với tư cách người dùng khác.
  • groups: hiển thị nhóm của user hiện tại.
  • who: cho biết ai đang đăng nhập hệ thống.
  • w: tương tự như lệnh who.
  • man: xem hướng dẫn về dòng lệnh như cú pháp, các tham số...

Để hiểu và sử dụng tốt các câu lệnh trên, các bạn nên sử dụng lệnh man với cú pháp: man ten_cau_lenh để có được những thông tin đầy đủ về chức năng cũng như cú pháp của câu lệnh.

Các câu lệnh kiểm tra thông tin hệ thống (system information) trong Linux
Lệnh Linux Mô tả
cat /proc/cpuinfo Kiểm tra thông tin CPU (số core)
cat /proc/meminfo Kiểm tra thông tin về RAM đang sử dụng
cat /proc/version Kiểm tra phiên bản của Kernel Linux
cat /proc/ioports Xem thông tin port I/O
cat /etc/redhat-release Kiểm tra phiên bản Centos
uname -a Kiểm tra các thông tin về Kernel
free -m Kiểm tra dung lượng RAM còn trống
init 0 Tắt máy (tương đương lệnh shutdown -h now hoặc telinit 0)
df -h Hiển thị thông tin những file hệ thống, nơi file được lưu hoặc tất cả những file mặc định. Lệnh này có thể xem được dung lượng ổ cứng đã sử dụng và còn trống.
du -sh Kiểm tra dung lượng thư mục hiện tại
du  -ah Hiển thị dung lượng của thư mục con và các file trong thư mục hiện tại
du -h –max-depth=1 Hiển thị dung lượng các thư mục con ở cấp 1 (ngay trong thư mục hiện tại)
df Kiểm tra dung lượng đĩa cứng, các phân vùng đĩa
lspci Xem thông tin mainboard   /sbin/ifconfig Xem các địa chỉ IP của máy
hostname Xem tên máy (hostname)
finger user@server Thu thập thông tin chi tiết về người dùng hiện đang dùng hệ thống
arch Kiểm tra kiến trúc của máy (architech)
cat /proc/swaps Kiểm tra thông tin SWAP của máy (tương tự như virtual RAM của Windows)
last reboot Xem lịch sử reboot máy

Các lệnh shutdown, restart… trong Linux

Lệnh Linux Mô tả
logout Kết thúc session (phiên làm việc) hiện tại
reboot Khởi động lại máy
shutdown -r now Khởi động lại máy (tương đương với lệnh reboot)
shutdown -h now Tắt máy (ngay lập tức)
shutdown -h 9:30 Hẹn giờ tắt máy (schedule) vào lúc 9h30 (tính theo khung 24h)
shutdown -c Hủy bỏ tất cả các lệnh tắt máy trước đó (các lệnh tắt máy theo schedule)
telinit 0 Tắt máy (tương đương lệnh shutdown -h now)
init 0 Tắt máy (tương đương lệnh shutdown -h now hoặc telinit 0)
exit Thoát khỏi terminal
halt Tắt máy (tương tự shutdown)
sleep Cho hệ thống ngừng hoạt động trong một thời gian (ngủ – tương tự Windows)

Các lệnh về quản lý user trong Linux

Lệnh Linux Mô tả
passwd Đổi mật khẩu (standard user có thể đổi pass của họ còn user root thì thay đổi được password của mọi user)
pwck Kiểm tra syntax và định dạng của dữ liệu user/password (/etc/passwd)
useradd Tạo user mới, ví dụ: useradd -c “test user 1” -g group1
userdel Xóa User
usermod Thay đổi thông tin user (group, name…)
groupadd Tạo một nhóm user mới
groupdel Xóa nhóm user
groupmod Thay đổi thông tin group, ví dụ, groupmod -n “old group name”  “new name”
who /w Hiển thị những user đang đăng nhập hệ thống
uname Hiển thị tên của hệ thống (host)
id Hiển thị user ID (Chỉ danh của user)
logname Hiển thị tên user đang login
su Cho phép đăng nhập với tên user khác (tương tự secondary logon của Windows)
groups Hiển thị nhóm của user hiện tại
#vi /etc/passwd Xem danh sách user
#vi /etc/group Xem danh sách nhóm (group)
chmod [tên file=””][/tên] Thay đổi quyền cho file/thư mục (chỉ user sở hữu file mới thực hiện được)
chown user [tên file=””][/tên] Thay đổi chủ sở hữu file/thư mục
chgrp group [file][/file] Thay đổi group sở hữu file/thư mục

Các lệnh Quản lý services và process trong Linux

Lệnh Linux Mô tả
top Lệnh top khá giống như Task Manager trong Windows. Nó đưa ra thông tin về tất cả tài nguyên hệ thống, các process đang chạy, tốc độ load trung bình… Lệnh top -d thiết lập khoảng thời gian làm mới lại hệ thống
ps –u username Kiểm tra những process được thực hiện bởi một user nhất định
ps –U root Kiểm tra mọi process ngoại trừ những process hệ thống
ps –A Kiểm tra mọi process trong hệ thống
Ss Kiểm tra socket đang kết nối
ss –l Hiển thị các cổng đang mở
w username Kiểm tra user đăng nhập, lịch sử đăng nhập, các process user đó đang chạy
vmstat3 Kiểm soát hành vi hệ thống, phần cứng và thông tin hệ thống trong Linux
ps Hiển thị các chương trình hiện đang chạy
uptime Hiển thị thời gian đã vận hành của hệ thống trong bao lâu
rpm Kiểm tra, gỡ bỏ hoặc cài đặt 1 gói .rpm
yum Cài đặt các ứng dụng đóng gói (giống rpm)
wget Tải các ứng dụng từ một website về
sh Chạy một ứng dụng có đuôi .sh
Startx Khởi động chế độ xwindows từ cửa sổ terminal
yum update -y Update Linux (CentOS)
stop/start/restart Dừng/ khởi động/khởi động lại một service hoặc ứng dụng, ví dụ: service mysql stop hoặc /etc/init.d/mysqld start
kill Dừng proccess (thường dùng khi process bị treo). Chỉ có super-user mới có thể dừng tất cả các process còn user khác chỉ có thể dừng proccess mà user đó tạo ra
kill PID hoặc %job Ngừng một process bằng số PID (Process Identification Number) hoặc số công việc
pstree Hiển thị tất cả các process dưới dạng cây
service –status-all Kiểm tra tất cả các service và tình trạng của nó
whereis mysql Hiển thị nơi các file dịch vụ được cài đặt
service –status-all | grep abc Xem tình trạng của process abc
kill -9 PID Bắt buộc đóng một process ID
kill -1 PID Bắt buộc đóng một process ID và load lại cấu hình mặc định của process đó

Một số lệnh hữu ích khác trong Linux

Lệnh Linux Mô tả
clear Xoá trắng cửa sổ dòng lệnh
hwclock Fix lịch của BIOS
cal Xem lịch hệ thống
date Xem lịch ngày, giờ hệ thống
date –s “1 JAN 2018 15:29:00” Đặt ngày giờ hệ thống theo string
date +%Y%m%d -s “20180101″ Đặt ngày hệ thống (không thay đổi giờ)
date +%T -s “00:29:00″ Đặt giờ hệ thống, không thay đổi ngày

Các câu lệnh xem thông tin file và thư mục

Lệnh Linux Mô tả
ls Lấy danh sách tất cả các file và folder trong thư mục hiện hành
ls tenthumuc Liệt kê nội dung bên trong một thư mục
ls -l Như trên, nhưng liệt kê cả kích thước file, ngày cập nhật..
ls -a Liệt kê tất cả các file ẩn
pwd Xuất đường dẫn của folder đang làm việc
cd Thay đổi folder làm việc đến một folder mới (tương tự như trong DOS)
df Kiểm tra disk space

Lệnh nén và giải nén trong Linux 

Lệnh Linux Mô tả
tar -cvf Nén file/thư mục sang định dạng .tar
tar -xvf Giải nén file tar
gzip Chuyển file .tar sang .tar.gz
gunzip Chuyển file .tar.gz về .tar
tar -xzf Giải nén file .tar.gz, ví dụ:  tar -xvf archive.tar
tar -zxvf Giải nén file .tar.bz2
tar -jxvf Giải nén file .tar.gz2
unzip Giải nén file zip

Lệnh sao lưu và phục hồi database

Lệnh Linux Mô tả
mysqldump -u root -p[dbpass] [databasename] > [database.sql] Sao lưu database ra file .sql
mysqldump -u root -p[dbpass] [databasename] | gzip -9 > [backupfile].sql.gz Sao lưu database và nén lại dưới dạng .gz
mysql -u username -p[dbpass] [databasename] < [database].sql
Khôi phục database

Bạn nên đọc

Hướng dẫn sử dụng PuTTY để SSH vào VPS


Hiện nay trên thị trường có khá nhiều phần mềm được sử dụng để SSH vào VPS. Một số phần mềm có thể kể đến như PuTTY, Zoc Terminal, Termius, Bitvise,.. và nhiều phần mềm khác. Tuy nhiên để kể đến phần mềm đơn giản, đầy đủ... Xem thêm

Cấu trúc cây thư mục trong Linux


Trong khuôn khổ bài viết này, Hostvn sẽ cùng các bạn tìm hiểu về cấu trúc file hệ thống của Linux và ý nghĩa của từng thư mục chính. / – Root – Thư mục gốc - Mỗi tập tin đơn và thư mục được bắt đầu thư mục gốc. -... Xem thêm

Danh sách những lệnh command cơ bản trên Linux


Lệnh liên quan đến hệ thống exit: thoát khỏi cửa sổ dòng lệnh. logout: tương tự exit. reboot: khởi động lại hệ thống. halt: tắt máy. startx: khởi động chế độ xwindows từ cửa sổ terminal. mount: gắn hệ thống tập tin từ một... Xem thêm

Hướng dẫn sử dụng đăng nhập SSH và SFTP bằng Bitvise SSH Client


Bitvise SSH Client(Trước đây là Tunnelier) là ứng dụng tích hợp nhiều tính năng mạnh mẽ hỗ trợ bạn tối ưu hóa việc quản lý các file, sever, host, server từ xa thông qua các kết nối được bảo mật như SSH, SFTP. Download Bitvise SSH Client... Xem thêm

[Video] Hướng dẫn tự rebuild OS trong Cloud VPS


Video hướng dẫn cách rebuild OS của Cloud VPS tại HOSTVN.NET. Lưu ý: Việc rebuild OS có thể dẫn tới mất dữ liệu hiện tại và không đảm bảo có bản backup ở ngay thời điểm rebuild OS. Xem thêm

Hướng dẫn thay đổi mật khẩu VPS Linux


Sau khi đăng nhập vào SSH thông qua phần mềm putty Sử dụng command #passwd Sau đó nhập mật khẩu theo hướng dẫn - Chú ý: đối với hệ điều hành Linux, khi bạn gõ mật khẩu sẽ không hiển thị ra bất cứ ký tự nào Xem thêm

Hướng dẫn thay đổi mật khẩu máy chủ Windows Server 2008


Để thay đổi mật khẩu Windows Server 2008 Click Start, click Control Panel, chọn User Accounts. Tại User Accounts, Mục Make changes to your user account, click Change your password. Tại Change your password, Mục Current Password, gõ mật khẩu hiện tại... Xem thêm

Hướng dẫn sử dụng Cloudflare hạn chế tấn công từ chối dịch vụ (DDOS, botnet,...)


Trong bài viết này, HOSTVN sẽ hướng dẫn các bạn các bước để chuyển hướng tên miền của mình sang CloudFlare nhằm hạn chế tấn công từ chối dịch vụ(DDoS). Mặc dù không đảm bảo sẽ chặn được 100% tình trạng DDoS nhưng đối với... Xem thêm